Connect with us

Lajme

KOHA E ARTË ISLAME: Çka ishte, kur filloi dhe kur mbaroi?

Published

on

Vendet islame i shohim në lajme vazhdimisht për çështje negative: për sulmet ndaj lirisë së shprehjes, seksualitetit, ose gjithçkaje që konsiderohet pro-perëndimore. Ose, edhe për terrorizmin. Por, pak njerëz e dinë se islami dikur ishte radikalisht ndryshe: e përjetoi një periudhë që njihet si “Koha e Artë” – që ndodhi gjatë Mesjetës së Europës.

Shumica e historianëve mendojnë se Koha e Artë Islame, nën dinastinë Abaside, ka nisur që prej shekullit të VIII-të deri në shekullin e XIII-të. Në atë periudhë, Islami ishte pak më shumë se një shekull i vjetër – dhe shtrihej në Gadishullin Arabik, në Mesdhe dhe në Afrikën Veriore.

Kur abasidët e krijuan kalifatin, kryeqendra e tij u bë Bagdadi dhe Islami u përhapë në shumë vende tjera. Abasidët ishin frymëzuar nga vargjet dhe hadithet e kuranit të cilat e përmendnin vlerën e njohjes më shumë sesa përkushtimin ndaj religjionit – dhe i dhanë shtytje të fortë tregtisë, artit dhe shkencës.

“A janë të barabartë si ata që dijnë si ata që nuk dijnë? Vetëm ata që kuptojnë mund të udhëzohen.”  – Kuran 39:9

Një nga tiparet më të rëndësishme të “Kohës së Artë” islame ishte gjithpërfshirja ose hapja edhe për kultura tjera. Në shtëpinë e dijes, të cilën e kishte krijuar kalifi në Bagdad, lejoheshin që të merrnin pjesë edhe studentët e krishterë dhe hebrenjë.

Myslimanët e asaj kohe e shpikën observatorin e parë astronomik dhe i vizatuan hartat më të detajuara të asaj periudhe. Shtëpija e dijes i nxorri një numër të konsiderueshëm të veprave shkencore, filozofike e studimore.

Kishte shumë studime që u vunë në përdorimin praktik, posaqërisht në fushën e medicinës dhe shëndetit. Fizikanët dhe filozofët shkruan enciklopedi mjekësore të ndryshem që u përdorën me shekuj. Në shekullin e 10-të, farmacitë ishin të kudondodhura në qytetet myslimane dhe spitalet rrinin hapur 24 orë.

Kjo periudhë iu dha lindje universiteteve të para në botë, shumë veprave të mëdha të artit – duke përfshirë arkitekturën e letërsinë.

Në këtë periudhë u lind edhe sufizmi – i cili është një sekt mistik islam i filozofisë që e promovon paqen, edukimin dhe filantropinë.

Fundi i kësaj periudhe, nga shumë historianë, merret shekulli i 13-të kur Genghis Kani e pushtoi shumicën e Azisë lindore, duke përfshirë edhe kalifatin islam. Më 1258 mongolët e shkatërruan Bagdadin dhe shtëpinë e dijes  duke i hedhur librat e shumtë në lumin Tigris.

Nuk ka dyshim se islami do të ishte ndryshe sikur historia të kishte pasur rrjedhë tjetër.

/seeker daily

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Lajme

TEST PER MAIN POST PAGE

Published

on

By

this is just a test to see how Gjergji is doing….spolier alert he seems do be doing good.

Continue Reading

Lajme

SKANDAL UFC FEATHERWEIGHT CHAMP KNOCKS OUT PESANT

Published

on

By

UFC Featherweight Super Star Denisa “ANXHELIKA” Axhanela knocks out nje pesant ne MANA BOARD GAMES ne prishtine, presidenti i UFC Prishtina Berti Grorani thot se preferon te goditet nga Francis Nunganu se sa nga Denisa, Co owner i UFC Prishtina edhe Welterweight champ Ari Gojani nuk ka guxuar te flas per incidentin nga frika se Denisa mund ta godas. Fjolla Gjikolli eshte shume e kenaqur me qka ka ndodhur deri tani.

Continue Reading

Lajme

TESTI 2 PER SLIDER HYHYHY

Published

on

By

Continue Reading

Trending