Connect with us

Galeria

Fituesit e Emmy Awards 2016

Published

on

1

68th-annual-primetime-emmy-awards-show_6b441cde-7e3a-11e6-aff8-24833d3d422c

emmy-780x439

Tatiana-Maslany-Emmy-Awards-2016

rs_634x1024-160918172338-634.Rami-Malek-Carly-Chaikin-2016-Emmy-Awards.kg.091816

3 4 5 6 7

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Galeria

Kosova 13 vjet shtet: Ceremonia ushtarake e FSK-së

Published

on

By

Continue Reading

Galeria

Rrëfim rrëqethës: Flet gruaja që i mbijetoi kampit të përqendrimit të Kinës për myslimanët

Published

on

By

Pas dhjetë vitesh jetese në Francë, u ktheva në Kinë për disa dokumente dhe menjëherë më mbyllën. Për dy vitet e ardhshme, sistematikisht më dehumanizuan, poshtëruar dhe shpëlanë trurin.

Artikull i përkthyer nga Periskopi, marrë nga The Guardian.

Burri nĂ« telefon mĂ« tha se punonte pĂ«r njĂ« kompani derivatesh, “Po llogaris, nĂ« vakt”. ZĂ«ri i tij m’u duk i huaj. NĂ« fillim, nuk arrita tĂ« kuptoja se pĂ«r çka po mĂ« fliste. Ishte nĂ«ntori i 2016-s, dhe isha nĂ« pushim pa pagesĂ« nga kompania qĂ« kur e lashĂ« KinĂ«n dhe u zhvendosa nĂ« FrancĂ« 10 vjet mĂ« herĂ«t. E kisha tĂ« zorshme ta dĂ«gjoja mirĂ« personin qĂ« mĂ« thirri.

“Duhet tĂ« ktheheni nĂ« Karamay pĂ«r t’i nĂ«nshkruar dokumentet qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me pensionimin qĂ« iu pret, znj. Haitwaji,” mĂ« tha. Karamayi ishte qytet nĂ« provincĂ«n perĂ«ndimore kineze tĂ« Xinjiangut ku kisha punuar pĂ«r njĂ« kompani derivatesh pĂ«r mĂ« shumĂ« se 20 vjet.

“NĂ« atĂ« rast, mĂ« duhet tĂ« angazhoj avokat,” ia ktheva. “NjĂ« mik imi nĂ« Karamay kujdeset me çështjet e mia administrative. Pse duhet tĂ« kthehem pĂ«r disa letra? Pse e gjithĂ« kjo potere pĂ«r kaq pak punĂ«? Dhe pse tash?”

Burri nuk kishte asnjë përgjigje. Ai thjesht më tha se do të më thërriste pas dy ditësh.

Burri im, Kerimi, e kishte lënë Xinjiangun në vitin 2002 për të kërkuar punë. Fillimisht provoi në Kazakistan, por u zhgënjye pas vetëm një viti. Më pas në Norvegji. Më pas në Francë, ku kishte aplikuar për azil. Sapo u vendos atje, unë me dy çikat iu bashkova.

Kerimi gjithnjë e dinte se do të largohej nga Xinjiangu. Ideja kishte marrë rrënjë edhe para se të punësoheshim nga kompania e derivateve. Ishim takuar si studentë në Urumqi, qyteti më i madh në provincën e Xinjiangut, dhe, si të diplomuar të rinj, po kërkonim punë. Ky ishte viti 1988. Në konkurset e punëve nëpër gazeta, kishte një frazë të vogël të shkruar: Nuk pranohen ujgurët. Kjo kurrë nuk iu hoq burrit nga mendja. Kur provova të shikoja provat e diskriminimit që na ndiqnin kudo, me Kerimin, kjo na u bë obsesion.

Pas diplomimit, ne morĂ«n oferta pune si inxhinierĂ« nĂ« kompaninĂ« e derivateve nĂ« Karamay. Ishim tĂ« pafat. Por mĂ« pas ndodhi episodi i zarfit tĂ« kuq. NĂ« vitin e ri hĂ«nor, kur shefi na dorĂ«zonte bonuset vjetore, zarfet e kuqe qĂ« iu jepeshin ujgurĂ«ve pĂ«rmbanin mĂ« pak se ato qĂ« iu jepeshin kolegĂ«ve tanĂ« qĂ« i pĂ«rkisnin grupit dominant etnik tĂ« KinĂ«s, haneve. MenjĂ«herĂ« mĂ« pas, krejt ujgurĂ«t u qitĂ«n jashtĂ« prej zyreve qendrore nĂ« njĂ« qytet tĂ« vogĂ«l nĂ« rrethinĂ«. NjĂ« grup fare i vogĂ«l refuzoi, por unĂ« s’guxova. Muaj mĂ« vonĂ«, kur njĂ« pozitĂ« e lartĂ« u hap, Kerimi aplikoi. Ai kishte krejt kualifikimet e duhura. Nuk kishte asnjĂ« arsye pse tĂ« mos e merrte atĂ« pozitĂ«. Por, ajo iu dha njĂ« punĂ«tori tĂ« etnisĂ« han qĂ« nuk kishte as diplomĂ« si inxhinier. NjĂ« natĂ« nĂ« vitin 2000, Kerimi erdhi nĂ« shtĂ«pi me njoftimin se kishte dhĂ«nĂ« dorĂ«heqje. “M’u bĂ« boll,” tha ai.

Ajo çka burri im po pĂ«rjetonte ishte diçka shumĂ« e njohur. Prej 1955-s, kur Kina komuniste e aneksoi Xinjiangun si “rajon autonom”, ne ujgurĂ«t jemi parĂ« si njĂ« gjembĂ« nĂ« anĂ«n e MbretĂ«risĂ« sĂ« Mesme. Xinjiangu ishte korridor strategjik dhe shumĂ« i vlefshĂ«m pĂ«r partinĂ« Komuniste qĂ« e sundonte KinĂ«n. Partia kishte investuar tepĂ«r shumĂ« “nĂ« rrugĂ«n e saj tĂ« re tĂ« mĂ«ndafshit”, me projekte infrastrukturore qĂ« mĂ«synin lidhjen e KinĂ«s me EvropĂ«n pĂ«rmes AzisĂ« Qendrore, pĂ«r tĂ« cilin rajoni ynĂ« Ă«shtĂ« njĂ« bosht i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Xinjiangu Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r planet e mĂ«dha tĂ« presidentit Xi Jinping – qĂ« Ă«shtĂ«, njĂ« Xinjiang paqĂ«sor, i hapur pĂ«r biznes, i paqtuar nga tendencat e saj separatiste dhe nga tensionet etnike. Shkurtimisht, njĂ« Xinjiang pa ujgurĂ«t.

UnĂ« me çikat e mia u nisĂ«n nĂ« FrancĂ« pĂ«r t’ju bashkuar burrit nĂ« majin e 2006-s, pak para se Xinjiangu tĂ« hynte nĂ« njĂ« periudhĂ« tĂ« paprecedentĂ« represioni. Dy çikat e mia, njĂ«ra 13 e tjetra 8 vjet nĂ« atĂ« kohĂ«, morĂ«n statusin e refugjateve, ashtu si babai i tyre. Sapo kĂ«rkoi azil, burri bĂ«ri paqe me tĂ« kaluarĂ«n e tij. Pasi mori pasaportĂ«n e FrancĂ«s atij iu hoq nĂ«nshtetĂ«sia kineze. PĂ«r mua, kthimi i pasaportĂ«s time kishte njĂ« implikim tmerrues: kurrĂ« s’do tĂ« mund tĂ« kthehesha mĂ« nĂ« Xinjiang. Si mund t’i thoja lamtumirĂ« rrĂ«njĂ«ve tĂ« mia, mĂ« tĂ« dashurve qĂ« kisha lĂ«nĂ« aty – prindĂ«rve, vĂ«llezĂ«rve, motrave, e fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre? KĂ«shtu, unĂ« aplikova pĂ«r leje qĂ«ndrimi qĂ« mund tĂ« ripĂ«rtĂ«rihej çdo 10 vjet.

Pas asaj thirrjeje, koka më gumëzhinte me pyetje derisa po i hidhja sytë në sallonin e qetë në banesën tonë në Boulogne. Pse ai njeri donte që unë të shkoja në Karamay? A ishte një marifet në mënyrë që policia të më interrogonte? Asgjë e tillë nuk i kishte ndodhur asnjë ujguri që e njihja në Francë.

Burri nĂ« fjalĂ« mĂ« thirri edhe pas dy ditĂ«sh. “Nuk Ă«shtĂ« e mundur tĂ« pĂ«rfaqĂ«sohesh nga avokati, zonja Haitiwaji. Duhet tĂ« vini personalisht nĂ« Karamay.” Dhe shkova. Fundja, ishte vetĂ«m çështje e pak dokumentesh.

“MirĂ«, do tĂ« jem aty,” i tha.

Vera e 2016-s kishte parĂ« hyrjen e njĂ« lojtari tjetĂ«r tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« betejĂ«n mes grupit tonĂ« etnik dhe partisĂ« Komuniste. Chen Quanguo-ja, qĂ« kishte bĂ«rĂ« nam duke imponuar masa drakonike mbikĂ«qyrĂ«se nĂ« Tibet, ishte emĂ«ruar udhĂ«heqĂ«s i provincĂ«s sĂ« Xinjiangut. Me arritjen e tij, represioni ndaj ujgurĂ«ve eskaloi dramatikisht. MijĂ«ra vetĂ« u dĂ«rguan nĂ« “shkolla” tĂ« ndĂ«rtuara brenda natĂ«s nĂ« mes tĂ« shkretĂ«tirĂ«s. Ato njiheshin si kampe tĂ« “transformimit pĂ«rmes edukimit”. TĂ« burgosurit dĂ«rgoheshin atje pĂ«r t’iu shpĂ«larĂ« truri – apo edhe mĂ« keq.

Nuk doja tĂ« shkoja aty, por nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, vendosa tĂ« shkoja. UdhĂ«timi do tĂ« m’i merrte vetĂ«m disa javĂ«.

Disa ditë pasi mbërrita në Kinë, në mëngjesin e 30 nëntorit 2016, shkova në zyrën e kompanisë së derivateve në Karamay për të nënshkruar dokumente.

Faza tjetĂ«r ndodhi nĂ« stacionin policor tĂ« Kunlunit, 10 minuta udhĂ«tim nga zyret qendrore tĂ« kompanisĂ«. RrugĂ«s, pĂ«rgatita pĂ«rgjigjet e mia nĂ« pyetjet qĂ« m’u shtruan. MĂ« dĂ«rguan nĂ« dhomĂ«n e interrogimit. KurrĂ« s’e kisha parĂ« njĂ« tĂ« tillĂ«. NjĂ« tavolinĂ« ndante dy karriget e policĂ«ve nga e imja. Diskutuam arsyet pse e lashĂ« KinĂ«n pĂ«r FrancĂ«n, punĂ«t e mia nĂ« furrĂ« dhe nĂ« kafeteri e kĂ«shtu me radhĂ«.

Një zyrtar policia ma vuri një fotografi me dhunë poshtë hundës. Ma nxehu gjakun. Fytyrën e njihja po aq as timen: ishte vajza ime Gulhumari pranë një flamuri që simbolizonte lëvizjen për pavarësinë e rajonit.

“E njeh, a po?”

“Po. E kam vajzĂ«.”

“VajzĂ«n e ke terroriste!”

“Jo. S’e di pse ishte nĂ« atĂ« demonstratĂ«.”

Vazhdova tĂ« pĂ«rsĂ«ritja se nuk e dija pse ajo ishte aty, dhe se s’kishte bĂ«rĂ« asgjĂ«. PĂ«rbeja. Vajza ime s’ishte terroriste. E as burri.

S’e mbaj mend pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« interrogimit. Krejt çka mbaj mend ishte ajo fotografi, pyetjet agresive, dhe pĂ«rgjigjet e kota nga unĂ«. Nuk e di se sa zgjati. MĂ« kujtohet kur mbaroi. Iu thashĂ«, e irrituar: “A mund tĂ« shkoj tash? A e kryem kĂ«tu?” NjĂ«ri prej tyre ma ktheu: “Jo, Gulbahar Haitiwaji, nuk e kryem kĂ«tu.”

“Djathas! Majtas! Shtensionohuni!” Ishim katĂ«rdhjetĂ« vetĂ« nĂ« dhomĂ«, tĂ« gjitha gra, me pizhama tĂ« kaltra veshur. Ishte njĂ« klasĂ« drejtkĂ«ndĂ«she. PĂ«r njĂ«mbĂ«dhjetĂ« orĂ« nĂ« ditĂ«, bota na reduktohej nĂ« vetĂ«m kĂ«tĂ« dhomĂ«. Kjo quhej “edukim fizik”. NĂ« realitet ishte i barazvlershĂ«m me njĂ« trajnim ushtarak.

Trupat tanë të dërrmuar lëviznin përmes hapësirës në unison, para e mbrapa, nga ana në anë, nga këndi në kënd.

Ishte qershori i 2017-s, dhe kisha qenĂ« aty pĂ«r tri ditĂ«. Pas gati pesĂ« muajsh nĂ« qelitĂ« policore tĂ« Karamayit, mes interrogimesh dhe akteve tĂ« rĂ«ndomta tĂ« mizorisĂ« – nĂ« njĂ« pikĂ« mĂ« lidhĂ«n pĂ«r shtrati pĂ«r 20 ditĂ« si ndĂ«shkim, edhe pse kurrĂ« s’e mĂ«sova pse. MĂ« thanĂ« se po shkoja nĂ« “shkollĂ«â€. KurrĂ« s’kisha dĂ«gjuar pĂ«r kĂ«to shkolla misterioze, apo pĂ«r kurset qĂ« ofronin. Qeveria i kishte ndĂ«rtuar pĂ«r t’i korrigjuar ujgurĂ«t.

Kjo “shkollĂ«â€ ishte nĂ« Baijiantan, distrikt nĂ« periferi tĂ« Karamayit. Por kjo nuk ishte shkollĂ«. Ishte kamp ri-edukimi, me rregulla ushtarake, dhe me dĂ«shirĂ«n e qartĂ« pĂ«r tĂ« na thyer. Heshtja mbizotĂ«ronte, por, fizikisht tĂ« dĂ«rrmuara, as nuk na vinte qĂ« tĂ« flisnim. Me kalimin e kohĂ«s, bisedat tona rrudheshin. Rojet gjithnjĂ« na kĂ«qyrnin; nuk kishte asnjĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r t’i ikur atij shikimi, asnjĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«shpĂ«ritur.

Me rrahje na urdhĂ«ronim qĂ« ta mohonim se kush ishim. TĂ« pĂ«shtynim traditat tona, besimet tona. TĂ« kritikonim gjuhĂ«n tonĂ«. TĂ« fyenim njerĂ«zit tanĂ«. GratĂ« si ne, qĂ« dilnin nga kĂ«to kampe, nuk janĂ« mĂ« siç ishin dikur. Ne jemi hije, shpirtrat tanĂ« janĂ« tĂ« vdekur. MĂ« bĂ«nĂ« qĂ« tĂ« besoja se tĂ« dashurit e mi, burri me vajzat, ishin terroristĂ«. Isha aq larg, aq e vetmuar, aq e dĂ«rrmuar dhe tjetĂ«rsuar, sa gati e besova kĂ«tĂ« gjĂ«. Burri im, Kerimi, vajzat e mia Gulhumari dhe Gulnigari – i mohova “krimet” e tua. U luta qĂ« partia Komuniste tĂ« mĂ« falte pĂ«r mizoritĂ« qĂ« nuk i kishim kryer.

Më mbajtën aty për dy vjet. Më dënuan për shtatë. Ma torturuan trupin tim dhe ma sollën mendjen në prag të çmendurisë. Dhe tash, pasi e rishikuan rastin tim, një gjykatës kishte vendosur që jo, në fakt, isha e pafajshme. Isha e lirë të shkoja. /Periskopi

Continue Reading

Galeria

Bombardime, tentim-vrasje, djegie, sulme terroriste: Historia e dhunshme mbi Capitolin amerikan

Published

on

By

Ndërtesa e Capitolit në ShBA ka parë skena bombardimesh, një tentim-vrasje të presidentit dhe demonstrata të panumërta në historinë e saj më shumë se 200 vjeçare.

Për herë të parë, këtë të mërkure, ishte vendi i një rebelimi të armatosur që u nxit nga presidenti në detyrë.

Ndërtesa është relativisht e qasshme për publikun. Ajo strehon dy trupat legjislativ të ShBA-ve, Dhomën e Përfaqësuesve dhe Senatin, por çdokush mund të futet brenda pas një skanimi të sigurisë në qendrën e vizitorëve.

Zyrat e kongresit janë të frekuentuara me protestues dhe njerëz tjerë. Me pak planifikim, njerëzit mund ta ndërpresin një seancë dëgjimore, megjithëse ata shpejt zmbrapsen nga policia e Capitolit, përkthen Periskopi.

Këto skena paqësore janë një kontrast i ashpër me atë që ndodhi të mërkurën, kur një bandë mbështetësish të Trumpit i kaluan rrethojat dhe u përleshën me policinë për të hyrë në dhomat legjislative dhe në zyrat e kongresit. Një grua u raportua e qëlluar dhe e vrarë, njerëzit që punojnë brenda u evakuuan me gazmaska, dhe rebelët bllokuan muret e ndërtesës.

Prej 1814-s kjo ndërtesë nuk është thyer.

Në atë kohë të largët, kjo ndodhi prej trupave britanike që i vunë zjarrin ndërtesës gjatë një sulmi më të gjerë në Washington në luftën e 1812-s. Banorët e qytetit ishin të ndërgjegjshëm se britanikët po afroheshin dhe shumica kishin ikur.

Capitoli kishte qenë nën renovime në atë kohë, dhe ndërsa një pjesë e konsiderueshme u shkatërrua, ai u ndërtua me materiale që i rezistojnë zjarrit dhe që lejojnë prezervimin e eksterierit dhe shumë dhomave të brendshme. Megjithatë, zjarri është mjaftueshëm ngulmues sa të djeg dokumente, e të shkatërrojë statuja.

Përgjatë 200 viteve, të tjera sulme të dhunshme dhe bombardime kanë ndodhur në Capitolin e ShBA-ve.

Në një varrim në janarin e 1835-s, një piktor i papunë, Richard Lawerence, provoi ta vriste presidentin e atëhershëm Andrew Jackson.

Gjatë luftës së parë botërore, një profesor me emrin Eric Muenter e montoi një bombë në dhomën e pritjes së Senatit. Për fat të mirë nuk kishte pasur dëme në njerëz pasi bomba kishte shpërthyer në mesnatë. Ai kishte vrarë gruan e tij vite para bombardimit të Senatit dhe më vonë ishte arrestuar pasi kishte provuar të vriste bankierin JP Morgan.

Në vitin 1954, katër separatistë të armatosur puerto-rikanë hynë në Dhomën e Përfaqësuesve dhe qëlluan pa dallim, duke i plagosur pesë vetë.

NĂ« marsin e vitit 1971, e majta radikale “Weather Underground” bombardoi Capitolin nĂ« protestĂ« kundĂ«r aksioneve ushtarake nĂ« Laos, duke shkaktuar dĂ«me qindra-mijĂ«ra dollarĂ«she, por qĂ« nuk rezultuan nĂ« ndonjĂ« vdekje.

Në nëntorin e 1983-s, një bombë u vendos si protestë e përpjekjeve ushtarake të ShBA-ve në Granadë dhe Liban. Po ashtu eksplodoi por pa shkaktuar të plagosur apo të vdekur. /Periskopi

Continue Reading

Trending